De AFM maakte de boete net bekend en publiceert het boetebesluit. De verkorte motivatie jegens BDO: “Omdat zij met haar stelsel van kwaliteitsbeheersing en bedrijfsvoering niet heeft voorkomen dat examenfraude kon plaatsvinden. Medewerkers van BDO deelden antwoorden of maakten examens samen, zonder dat de accountantsorganisatie dit signaleerde. De AFM vindt dit ernstig en reden voor een boete.”

Uit eigen onderzoek van BDO bleek dat in de periode van 2018 tot en met 2023 enkele honderden professionals hebben gefraudeerd bij het maken van examens. Zij deelden bijvoorbeeld antwoorden of maakten samen toetsen. De examenfraude deed zich voor in alle lagen van de organisatie, van medewerker tot partner. Het ging deels om examens die verplicht zijn om vakkennis en vaardigheden op peil te houden voor de certificering als controlerend accountant.

In het boetebesluit staat dat een belangrijk gedeelte van de fraudeurs in juli 2024 nog werkzaam op de afdeling Audit & Assurance en direct betrokken bij het uitvoeren van wettelijke controles.

Niettemin rekent de AFM met verzachtende omstandigheden: interne toetsen speelden een relatief beperkte rol innen het kwaliteitsstelsel en BDO heeft braaf meegewerkt aan het onderzoek en treft maatregelen om herhaling te voorkomen.

Recent kreeg Mazars een boete van vier ton. De Big4 (PwC, EY, Deloitte en vooral KPMG) waren met hun examenfraude al beboet door de Amerikaanse toezichthouder PCAOB en voor AFM daarmee afgehandeld.

Het bericht Ook BDO komt weg met kleine boete wegens examenfraude verscheen eerst op Accounting.nl.

Dat zegt Kris Douma, vertrekkend voorzitter van beroepsorganisatie NBA, in een vraaggesprek met het FD. Hij vindt dat de NBA onafhankelijk moet blijven ten opzichte van Deloitte, EY, KPMG, PwC.

Met de gewenste onafhankelijke rol ging het mis met de examenfraude. Douma wilde met de NBA de namen hebben van de fraudeurs bij Deloitte, EY, KPMG, PwC, BDO en Forvis Mazars, ten einde een tuchtklacht tegen deze mensen kon indienen.

Dat is faliekant mislukt. Nu poogt de NBA de bevoegdheid te krijgen om behalve aan de aangesloten individuele accountants ook aan accountantsbedrijven maatregelen te kunnen opleggen. Het ministerie van Financiën onderzoekt dat, maar de kans erop is niet groot. Dit is een wettelijke taak van de AFM.  De minister stelde onlangs überhaupt de beroepsreglementerende rol van de NBA ter discussie en laat dat komend jaar zelfs onderzoeken.

De nieuwe voorzitter Bianca de Jong-Muhren is, in tegenstelling tot Kris Douma, wel een accountant. Douma kwam eind 2021 van buiten de accountancy en was bovendien eerder PvdA-Kamerlid in de doorgaans conservatieve kringen van de accountancy

Het bericht ‘NBA moet onafhankelijk van Big Four blijven’ verscheen eerst op Accounting.nl.

Het bericht PwC Israël ontvangt forse boete van PCAOB wegens examenfraude verscheen eerst op Accounting.nl.

De focus van de NBA ligt op accountants die op het moment van de fraude ingeschreven stonden bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Dit is het eerste criterium voor vervolging: de accountant moet ten tijde van de fraude actief geregistreerd zijn als externe accountant of beleidsbepaler. Dit impliceert dat degenen die niet in het register stonden, buiten schot blijven, zelfs als ze mogelijk bij de fraude betrokken waren. Dit beperkt de groep aanzienlijk.

Het tweede criterium is dat de fraude direct verband moet houden met de Kennistoets 2022. Hoewel deze toets essentieel is voor de permanente educatie van accountants, is de nadruk op deze specifieke toets een indicatie dat eerdere of latere gevallen van mogelijke fraude niet worden meegenomen in de huidige onderzoeken.

Vervolgens wordt er gekeken naar de mate van directe betrokkenheid bij de fraude. Het derde criterium stelt dat de externe accountant of beleidsbepaler zelf verantwoordelijk moet zijn voor het plegen van de examenfraude. Dit houdt in dat indirecte betrokkenheid of nalatigheid niet voldoende is voor vervolging. Alleen degenen die actief en bewust hebben gefraudeerd, vallen binnen de reikwijdte van de maatregelen.

Daarnaast hanteert de NBA als vierde criterium dat de accountant anderen bij de fraude moet hebben betrokken. Dit betekent dat accountants die alleen fraude hebben gepleegd zonder anderen daarbij te betrekken, mogelijk ontkomen aan de zwaarste sancties. De nadruk ligt hier op de impact van de fraude, waarbij het collectieve aspect van belang lijkt te zijn.

Tenslotte is er een vijfde criterium voor uitzonderlijke gevallen. Dit criterium richt zich op accountants die op een zeer opvallende manier hebben gehandeld of juist hebben nagelaten te handelen. Dit biedt de NBA enige ruimte om in extreme gevallen op te treden, maar laat tegelijkertijd de deur open voor discussie over wat precies “uitzonderlijk handelen” inhoudt.

Hoewel de NBA met deze vijf criteria een duidelijke lijn lijkt te trekken, is het opvallend dat slechts een relatief klein deel van de sector wordt aangepakt. Hierdoor blijft de vraag bestaan of de aanpak voldoende is om het vertrouwen in de integriteit van de sector te herstellen, of dat bredere maatregelen nodig zijn om examenfraude in de toekomst te voorkomen.

Het bericht NBA wil maar klein deel van de examenfraudeurs aanpakken verscheen eerst op Accounting.nl.

Hogeboom was al in juli 2023 afgetreden als hoogste leidinggevende van de accountantstak vanwege de resultaten van het eerste interne onderzoek, waaruit bleek dat er daadwerkelijk fraude had plaatsgevonden. Hij bleef echter wel aan als accountant en partner. Destijds erkende Hogeboom dat hij ‘meer aandacht had moeten besteden aan signalen’ die wezen op het delen van antwoorden door deelnemers aan verplichte examens.

Het interne forensisch onderzoek naar examenfraude door KPMG is nog altijd niet afgerond. Op basis van de onderzoeksresultaten is besloten dat Marc Hogeboom, voormalig Head of Assurance en partner, per 1 januari 2024 is teruggetreden als partner, zo bevestigde KPMG desgevraagd.

Het bericht Vertrokken KPMG topman nu ook geen partner meer verscheen eerst op Accounting.nl.